AI cho chính quyền địa phương hai cấp và doanh nghiệp

AI giúp làm ít hơn, nhưng hiệu quả hơn

Theo các chuyên gia, cả nước đã vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1-7, cùng với đó là thực hiện tinh giản 15-20% biên chế.

Điều này đặt ra câu hỏi: Làm sao mà số người ít hơn nhưng làm việc lại hiệu quả hơn…

“Trong trường hợp này, AI chính là câu trả lời”, ông Trần Huy Tùng, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), Công ty cổ phần Viễn thông Elcom nhận định.

Lấy ví dụ, ông Trần Huy Tùng cho biết, trước đây cả nước có 10.710 đơn vị hành chính cấp xã, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp hoạt động, giảm xuống còn 3.355 đơn vị, giảm tới 69%.

Có nghĩa là, một lãnh đạo tỉnh trước đây quản lý khoảng 10 huyện, giờ phải quản lý trực tiếp gần 100 xã, khối lượng vấn đề cần xử lý tăng lên. Nếu không có công nghệ, không có AI, mô hình này sẽ quá tải...

Chính phủ nhiều nước (Estonia, Singapore, Đan Mạch) áp dụng thành công mô hình AI4Gov. AI4Gov có 4 giải pháp. Trước hết là Dashboard thông minh cho lãnh đạo. AI thu thập dữ liệu theo thời gian thực (real-time), phát hiện bất thường, tự động cảnh báo, phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp cụ thể.

Thứ hai - AI Assistant (trợ lý AI) cho cán bộ cơ sở, có thể hướng dẫn từng bước xử lý hồ sơ phức tạp, kiểm tra tính hợp lệ tự động, phát hiện lỗi trước khi nộp; trả lời ngay các câu hỏi về chính sách, quy định. “Qua thử nghiệm tại một số địa phương, giải pháp này giúp giảm 60% thời gian tra cứu văn bản, nâng cao chất lượng, giảm sai sót”, ông Tùng nói.

Giải pháp thứ ba - Chatbot và kênh phản ánh thông minh ứng dụng trong các lĩnh vực. Chẳng hạn với chatbot dịch vụ công giúp người dân hỏi về thủ tục bất cứ lúc nào.

Chatbot cũng giúp kiểm tra hồ sơ trước khi nộp, giảm 70% hồ sơ bị trả lại; thông báo tự động tiến độ xử lý. Ngoài ra, có thể là kênh phản ánh thông minh khi AI tự động phân loại khiếu nại, chuyển đúng đơn vị xử lý, ưu tiên các trường hợp khẩn cấp và người dân theo dõi tiến độ qua app…

Theo Báo cáo thường niên trí tuệ nhân tạo Việt Nam 2025, của Viện Công nghệ thông tin, Đại học Quốc gia Hà Nội khảo sát từ 500 doanh nghiệp và tổ chức (thực hiện tháng 7-2025), AI đang mở ra cơ hội lớn để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số, các ngành dẫn dắt xu hướng, cung cấp AI tại Việt Nam gồm công nghệ thông tin 31%, tài chính-ngân hàng (22%), giáo dục (17%), thương mại điện tử và y tế (15%). Nhu cầu ứng dụng AI tăng cao, đặc biệt trong 5 lĩnh vực chính: Giáo dục 23%, tài chính 26%, sản xuất công nghiệp 21%, giao thông 15% và y tế 16%.

Cứ mỗi giờ có thêm 5 tổ chức ứng dụng AI

Thị trường AI Việt Nam được khẳng định là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất khu vực, duy trì tốc độ ổn định 20% mỗi năm. Các chỉ số ứng dụng cũng cho thấy sự tăng tốc rõ rệt, khi trung bình mỗi giờ có thêm 5 doanh nghiệp bắt đầu ứng dụng AI.

Đại diện Amazon Web Services (AWS) cho biết, chỉ trong vòng một năm qua, số doanh nghiệp, tổ chức triển khai AI đã tăng từ 13% lên 18%, tương ứng gần 170.000 đơn vị. Riêng năm 2024, trung bình mỗi giờ có thêm 5 tổ chức bắt đầu ứng dụng AI, đưa tốc độ tăng trưởng toàn thị trường lên 39% so với cùng kỳ. Đây là con số ấn tượng, phản ánh một làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ được coi là “nhiên liệu” cho nền kinh tế số.

Đại diện IBM Việt Nam, ông Nguyễn Tuấn Khang cho biết, GenAI (trí tuệ nhân tạo tạo sinh) có thể giúp tổ chức, doanh nghiệp tăng năng suất làm việc của nhân viên lên tới 40% và tự động tạo ra tối đa 60% nội dung code trong phát triển phần mềm. AI Agent (tác vụ AI) nội bộ được triển khai tại VietinBank đã giúp trả lời hơn 350.000 câu hỏi nghiệp vụ nội bộ sau 2 tháng triển khai, giúp tiết kiệm 95% thời gian chờ đợi của khách hàng.

Chia sẻ về ứng dụng AI, đại diện FPT Retail's Long Châu cũng cho biết, doanh nghiệp này áp dụng AI personalization trên 2.222 nhà thuốc và 200 trung tâm tiêm chủng. Ứng dụng AI đã giúp xử lý 15 triệu giao dịch/tháng để cá nhân hóa hành trình sức khỏe (nhận biết-phòng bệnh-tuân thủ). AI có thể dự đoán nhu cầu sử dụng thuốc và gợi ý về vaccine. Nhờ vậy, FPT Long Châu tăng 50.000 khách hàng/tháng được tư vấn phòng bệnh qua mô hình PBI.

Theo ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch VINASA, làn sóng GenAI và đặc biệt là AI Agents đang thay đổi hoàn toàn cách thức kinh doanh và quản lý. Việt Nam đang nằm trong nhóm quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về tốc độ ứng dụng AI. Đầu tư và ứng dụng AI không chỉ là xu hướng, mà là cơ hội vàng để Việt Nam tăng tốc phát triển.

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, Việt Nam đang khẳng định vị thế ngày càng cao trên bản đồ trí tuệ nhân tạo (AI) thế giới, xếp thứ 59/193 quốc gia và vùng lãnh thổ; thuộc tốp 5 ASEAN. Dòng vốn đầu tư và ứng dụng AI cũng đang tăng tốc mạnh mẽ. Chỉ trong một năm, vốn đầu tư vào doanh nghiệp AI trong nước đã tăng gấp 8 lần, từ 10 triệu USD (2023) lên 80 triệu USD (2024)…

Bộ Khoa học - Công nghệ cho biết thêm, Bộ đang cập nhật Chiến lược quốc gia về AI đến năm 2030, đồng thời chuẩn bị trình dự thảo Luật AI, một bước tiến quan trọng để hoàn thiện thể chế, bảo đảm AI được phát triển minh bạch, an toàn và có trách nhiệm.