Lễ hội truyền thống 3 thôn Kim Cốc gắn liền với quần thể di tích đình, quán Cốc Thượng, Cốc Trung và Cốc Hạ – những công trình được xây dựng từ thời Tiền Lê (thế kỷ X) và đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Đây là nơi thờ tự bà Lý Thị Ngọc và năm người con trai anh dũng: Trình Xuân, Trình Nghiêm, Trình Duyên, Trình Liên, Trình Tiến và năm người con trai anh dũng: Trình Xuân, Trình Diên, Trình Nghiêm, Trình Liên, Trình Tiến – những danh tướng đã theo Hai Bà Trưng đứng lên đánh đuổi giặc ngoại xâm, bảo vệ bờ cõi dân tộc.
Theo thần phả và sử liệu cổ, bà Lý Thị Ngọc Ba là một nữ tướng tài ba, giàu lòng yêu nước. Sau khi chồng mất, bà một mình nuôi dạy năm người con khôn lớn, văn võ song toàn. Khi đất nước lâm nguy dưới ách đô hộ tàn bạo của giặc Đông Hán, hưởng ứng lời kêu gọi khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, sáu mẹ con bà đã chiêu mộ nghĩa quân, rèn luyện binh sĩ, lập nhiều chiến công hiển hách. Sau thắng lợi, bà được phong tước hiệu cao quý, các con được ban chức tướng quân và vùng đất Kim Cốc được ban làm thực ấp.
Sau khi vinh quy bái tổ, Bà và các con trở về Kim Cốc trên một chiếc thuyền để tiếp tục tổ chức xây dựng vùng đất Vua ban, lúc đến bến đò Tân Độ(bến đò Mai bây giờ) bỗng dưng trời đất mịt mù nổi song to giớ lớn. Khi trời yên đất lặng thì không thấy thuyền và người, nhân dân tấu sự đến hai bà Trưng, cảm kích trước sự ra đi huyền bí và công lao to lớn, được Hai bà Trưng chiếu cho nhân dân lập đền thờ phụng, hàng năm đến kỳ mở hội, tiến lễ tri ân công đức các vị Thành Hoàng với niềm tri ân sâu sắc: "Sinh vi tướng – tử vi thần".
Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình làng Kim Cốc không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là "địa chỉ đỏ" của cách mạng, nơi nuôi giấu cán bộ, tổ chức lớp học bình dân và diễn ra nhiều sự kiện quan trọng của địa phương. Chính vì vậy, lễ hội truyền thống không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là dịp giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý "uống nước nhớ nguồn", góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
03 Thôn Kim Cốc đang chuẩn bị cho lễ hội truyền thông năm 2026
Lễ hội được tổ chức định kỳ 3 năm một lần, là sự kiện văn hóa lớn của địa phương, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Năm 2026, Lễ hội truyền thống làng 3 thôn Kim Cốc diễn ra trong 3 ngày từ 01/04/2026 đến 03/04/2026 (tức ngày 14 – 16 tháng Hai âm lịch) với nhiều hoạt động trang nghiêm, đặc sắc.
Lễ hội 3 thôn Kim Cốc gồm có 2 phần chính là phần nghi thức tế lễ và rước kiệu; phần hội là tổ chức các trò chơi dân gian như: văn nghệ quần chúng, hát quan họ, thể dục thể thao, các trò chơi dân gian và bán mở hàng phiên chợ đầu năm.
Lễ hội truyền thống 3 thôn Kim Cốc là niềm tự hào của nhân dân xã Quảng Bị – nơi hội tụ giá trị lịch sử, văn hóa và tinh thần đoàn kết cộng đồng.
Mỗi nghi lễ rước kiệu, mỗi tuần hương dâng thánh, mỗi câu quan họ vang lên đều thể hiện tấm lòng thành kính của con cháu đối với tổ tiên, đồng thời góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của quê hương.
Ban Tổ chức Lễ hội cùng toàn thể nhân dân 03 thôn Kim Cốc đã chuẩn bị chu đáo cho một màu lễ hội rộn ràng tưng bừng, đón chào con em xa quê và du khách thập phương về tham dự lễ hội.
Về Lễ hội truyền thống 3 thôn Kim Cốc, nhân dân và du khác sẽ được cùng hòa mình vào không khí trang nghiêm, linh thiêng nhưng cũng rất đỗi vui tươi, gần gũi, ấm áp tình làng, nghĩa xóm của ngày hội quê hương – nơi những giá trị văn hóa ngàn đời của dân tộc Việt Nam không ngừng được gìn giữ và lan tỏa.